AMPRO-80 Moonraker – krótki helikal na 80m

Chciałbym podzielić się swoimi doświadczeniami z anteną AMPRO-80 Moonraker. Jest to antena helikalna na pasmo 80m – dedykowana zapewne do łączności ze stacji mobile, jednak doskonale sprawdza się jako antena stacjonarna. Swój egzemplarz, wraz z niezbędnymi akcesoriami, zakupiłem u kolegów z warszawskiego sklepu AVANTI.

Antena ma niewielkie wymiary (niecałe 2.5m w stanie gotowym do pracy) a polecono mi ją jako skuteczne rozwiązanie na pasmo 80m na tzw. trudne warunki antenowe (pisząc wprost: tylko balkon na pierwszym piętrze z blokami dookoła do dyspozycji). Oczywiście skuteczne nie oznacza tu np. „porównywalne z pełnym dipolem na 80m czy anteną GP”, ale pozwalające jednak uruchomić się w trudnych warunkach.

Postanowiłem to sprawdzić i wygospodarowałem około 200 zł (na antenę, przejściówkę z 3/8” na UC-1 i mocowanie) na to ciekawe doświadczenie. Swoją antenę postanowiłem zastosować jako tzw. „wędkę balkonową”, zamocowaną do balustrady balkonu pod kątem około 45 stopni do poziomu:

AMPRO80_a

Jak widać na kolejnych zdjęciach, całe mocowanie anteny, to rurka (do wody) z tworzywa CPVC (sztywna i wytrzymała, ale lekka) o średnicy 3/4”, calowa rurka hydrauliczna, parę kawałków styropianu i kilka opasek do kabli. Jedna rurka na stałe mocowana do anteny a druga do balustrady – rozwiązanie tanie, proste i ułatwiające wszelkie eksperymenty z doborem właściwej lokalizacji anteny. Do tego pozwalające na szybki demontaż anteny w razie burzy, wichury czy zwyczajnej potrzeby użycia jej w innej lokalizacji.

AMPRO80_b

AMPRO80_c

A oto i szczegóły wykonania mocowania anteny (jak nietrudno domyśleć się, koszt wykonania takiego mocowania nie przekracza 5-10% wartości anteny z akcesoriami, więc jest na prawdę znikomy 🙂 ):

AMPRO80_d

AMPRO80_e

Antena stroi się na konkretny wycinek pasma 80m przez skracanie i wydłużanie promiennika. Jest nim typowy „bat” (giętki pręt stalowy), mocowany na końcu anteny w tulejce i zaciskany za pomocą dwóch śrubek imbusowych. I teraz najważniejsza sprawa: antena do prawidłowego zestrojenia i pracy bezwzględnie wymaga dołączenia przeciwwagi (czy uziemienia) przy promienniku, co widać na fotografiach powyżej. Bez tego możemy zapomnieć o jej skutecznej eksploatacji.

W moim przypadku rolę przeciwwagi doskonale spełniła stalowa balustrada balkonu o łącznej długości ponad 5m. Nie chciałem dziurawić balustrady ani rozkręcać jej elementów, więc dobre sprzężenie elektryczne anteny z balustradą uzyskałem dość prosto – przez oplecenie jej na całej długości kilkoma odcinkami cienkiego przewodu, które na końcach zostały także wprowadzone do otworów rynnowych i tą drogą dyskretnie opuszczone pod obciążeniem (z nakrętek stalowych) aż na ziemię przy ścianie budynku:

AMPRO80_f

Opisane rozwiązanie sprzężenia elektrycznego nie robi wrażenia eleganckiego, jednak okazało się bardzo skuteczne dla częstotliwości radiowych i mogę śmiało polecić je tym wszystkim, którzy nie mają lepszych możliwości.

Na koniec trochę o strojeniu tej ciekawej anteny i o jej skuteczności. Sprzedający na swojej stronie podaje (za producentem anteny) możliwość osiągnięcia współczynnika VSWR rzędu 1.5:1 lub lepszego oraz maksymalną moc nadawania do 250 W. Ja zestroiłem swoją antenę na częstotliwość 3.720 MHz (+/- 20 kHz), czyli w okolice centrum aktywności polskich stacji SSB („na pogaduchy”, bo w pracy DX i w zawodach . W centrum tego pasma ma ona składową rzeczywistą impedancji zespolonej Z=R+j*X na poziomie około R=40 Ω i wielokrotnie mniejszą (co do wartości bezwzględnej) składową reaktancyjną X. Pozwoliło to z powodzeniem (i z zapasem) uzyskać deklarowane przez producenta parametry w zakresie kilkudziesięciu kiloherców pasma (resztę załatwia prosta ręczna skrzynka antenowa). Aha. Pomiary i strojenie wykonałem z pomocą niezwykle użytecznego narzędzia, jaki jest analizator antenowy MAX6 wg koncepcji i wykonania Jarka SP3SWJ. Analizatora użyczył mi jak zawsze profesjonalny i pomocny Lucjan SQ5FGB, z którym powtórzyliśmy też pomiary w trakcie prób radiowych.

Niestety, nie zachowałem rezultatów pomiarów (analizator pracował przez złącze USB z aplikacją VNAJ na peceta, napisaną w języku JAVA) ale planuję, że przy najbliższych próbach radiowych, które zamierzam przeprowadzić wkrótce z Lucjanem SQ5FGB, pomiary analizatorem antenowym zostaną powtórzone dla mojej AMPRO-80 i przedstawione tutaj.

Może jednak warto podkreślić jeszcze, że pracując z tej anteny z balkonu na pierwszym piętrze między blokami, wyłącznie fonią (SSB) i tylko na QRP (Ptx<=10W), udawało mi się skutecznie nawiązywać łączności ze stacjami krajowymi (jednak o lepszych warunkach antenowych od moich i o większych mocach nadawania) z otrzymywanymi raportami RS w zakresie 4..5/6..9. Wiem od kolegów, że mając tę antenę zamontowaną wyżej, z większą ilością wolnej przestrzeni wokół anteny i pracując nieco większymi mocami (15..20W jest już całkiem OK) można swobodnie pracować na 80m po kraju (i nie tylko) z satysfakcjonującymi rezultatami. Zdecydowanie polecam antenę AMPRO-80 jako zadziwiająco skuteczne rozwiązanie na  80m na „trudne warunki balkonowe”. Z podkreśleniem, że bez dobrej przeciwwagi/ziemi, dużej ilości wolnej przestrzeni dookoła  anteny oraz odpowiedniej wysokości zawieszenia (wysokie piętra wieżowca są preferowane) nie obejdzie się – wiadomo :-).

A oto obiecane wyniki pomiarów anteny balkonowej na 80m, powtórzonych 25.07.2015:

1) |Z| i SWR

AMPRO-80_VNA_150725_192840

2) R i X (Z=R+j*X)

AMPRO-80_VNA_150725_192902

Jak widać, antena jest zestrojona w okolicach „polskiego” pasma 80m/SSB :-). Pytanie, czy można zrobić więcej dla jej dopasowania i skuteczności?

C.d.n.

5 thoughts on “AMPRO-80 Moonraker – krótki helikal na 80m

  1. Witaj.
    Ja uruchomiłem na balkonie Ampro-40 z przeciwwagą balustradową. Testuję ale jeszcze nie dostroiłem dokładnie. Używam skrzynki antenowej typu Pi domowej roboty.

    • Czołem, Mieciu,
      Jestem bardzo ciekaw Twoich doświadczeń z tą anteną. Napisz może dokładniej o tym, jakie masz warunki antenowe? Które piętro? Jaki duży balkon i balustrada? Ile przestrzeni przed anteną? Jaki kąt pochylenia?

      Bardzo ciekaw też jestem konstrukcji Twojej skrzynki antenowej. Czy kondensatory w obwodzie „PI” są zawsze załączone z obu stron „górnych” cewek, czy tylko z jednej strony – w zależności od impedancji podłączonej anteny (użycie przełącznika lub przekaźnika/-ów)?

      No i, wreszcie, jak szeroko stroi się Twoja antena? Moja „AMPRO-80” jest zestrojona całkiem przyzwoicie (mechanicznie – długością/wysunięciem „bata” na końcu) na jakieś 30-50 kHz. Poza tym pasmem jej czułość znacznie spada, niestety …

      Vy 73s,
      Adam SQ5RWQ

      Bardzo ciekawe jest też to, w jaki sposób dostrajasz się tą skrzynką (czy używasz jakiegoś SWR-metra?)

  2. Dla mnie jest to interesujące rozwiązanie, bo mam podobne warunki tzn jeśli chodzi o wysokość to gorsze (parter niestety) ale wydaje się, że wolnej przestrzeni trochę więcej wkoło. W ubiegłym roku w firmie Avanti pytałem właśnie o taką antenę czy uda się ją zastosować w takich warunkach, a tu proszę jeszcze mam fajny opis jak to zrobić – dzięki 🙂

  3. Świetny opis. Mam pytanie dlaczego umieściłeś antenę pod kątem 45st a nie pionowo i co daje takie ustawienie??
    Pozdrawiam

    • Dziękuję za dobre słowo. Antena pod kątem 45 st., to wykorzystanie porad i doświadczeń kolegów (z praktyki). Myślę, że ma to sens, bo taka antena ustawiona pionowo pracowałaby pewnie podobnie do GP, co dałoby niskie kąty elewacji. A to z kolei przy stosunkowo małej skuteczności, małych mocach nadawania i bardzo bliskim sąsiedztwom „twardych elektromagnetycznie” przeszkód pewnie totalnie zepsułoby jej charakterystykę. Osobną kwestią była chęć uniknięcia „machania” końcem anteny przed nosami sąsiadów piętro wyżej …

      Vy 73s,
      Adam SQ5RWQ

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *